Thúc đẩy chuyển đổi từ PS sang PP trong bao bì dùng một lần
Trong bối cảnh phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn và giảm tác động môi trường trở thành xu hướng tất yếu, ngành Nhựa đang đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện, từ thiết kế sản phẩm, lựa chọn nguyên liệu đến tổ chức sản xuất, thu gom và tái chế sau sử dụng.
Thực hiện nhiệm vụ “Đào tạo, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp ngành Nhựa về thiết kế sản phẩm bền vững, thiết kế sinh thái, thiết kế để tái chế, tái sử dụng” thuộc Chương trình hành động quốc gia về Sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021–2030 của Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công – Bộ Công Thương, Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ kỹ thuật và Phát triển bền vững tổ chức Hội thảo với chủ đề:
“Xu hướng và lợi ích của chuyển đổi từ PS sang PP trong bao bì dùng một lần: Câu chuyện quốc tế và thực tiễn tại Việt Nam”.
Hội thảo là diễn đàn để đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi về xu hướng chuyển đổi vật liệu; cập nhật các yêu cầu về tiêu chuẩn, kỹ thuật và thiết kế sản phẩm; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong quá trình chuyển đổi từ PS sang PP.
Chuyển đổi vật liệu gắn với thiết kế bao bì bền vững
Trong nhiều năm, PS được sử dụng phổ biến trong một số nhóm bao bì và sản phẩm dùng một lần nhờ khả năng định hình, độ trong và tính tiện dụng. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao về khả năng thu gom, tái chế và đơn giản hóa cấu trúc vật liệu, PP đang được xem xét như một phương án thay thế phù hợp cho nhiều ứng dụng.
Trình bày tham luận “Chuyển đổi bao bì từ nguyên liệu PS sang PP: Quy định thực tế và những case study”, ông Nguyễn Sơn – Chuyên gia về Kỹ thuật bao bì bền vững đã phân tích xu hướng quản lý bao bì tại các thị trường quốc tế, đặc biệt là châu Âu.
Theo ông Nguyễn Sơn, chính sách quản lý hiện nay không chỉ xem xét khả năng tái chế về mặt kỹ thuật mà còn đánh giá khả năng thu gom, phân loại và tái chế trong điều kiện thực tế. Các yêu cầu về giảm khối lượng bao bì, thiết kế đơn vật liệu và sử dụng nguyên liệu tái chế đang tác động trực tiếp đến chiến lược sản phẩm của các thương hiệu cũng như doanh nghiệp sản xuất bao bì.
Trong một số ứng dụng phù hợp, PP có lợi thế về khối lượng riêng thấp, khả năng chịu nhiệt, nguồn cung nguyên liệu và khả năng thiết kế theo hướng đơn vật liệu. Việc chuyển đổi có thể góp phần giảm khối lượng bao bì, tối ưu chi phí sản xuất và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động thu gom, tái chế.
Các trường hợp thực tế được chia sẻ tại Hội thảo cho thấy quá trình chuyển đổi từ PS sang PP hoàn toàn có thể thực hiện thông qua việc điều chỉnh khuôn, thông số gia công và ứng dụng các giải pháp kỹ thuật để nâng cao độ trong của sản phẩm. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đánh giá cụ thể yêu cầu an toàn, tính năng sử dụng, chi phí và thị trường tiêu thụ trước khi lựa chọn vật liệu.
Hoàn thiện tiêu chuẩn, nâng cao năng lực thích ứng
Tại Hội thảo, ông Nguyễn Tuấn Anh – đại diện Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ trình bày chuyên đề “Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia giai đoạn 2026–2035 và định hướng cho ngành Nhựa Việt Nam”.
Chuyên đề cung cấp thông tin về khung pháp lý, hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật hiện hành; đồng thời làm rõ định hướng phát triển hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam theo hướng tăng cường hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế.
Đối với ngành Nhựa, một số lĩnh vực như bao bì tiếp xúc thực phẩm, nhựa sinh học, nhựa dùng trong nông nghiệp, vật liệu tái chế, thiết kế sinh thái và phát triển bền vững vẫn cần tiếp tục được nghiên cứu, bổ sung tiêu chuẩn. Vì vậy, sự tham gia chủ động của doanh nghiệp và Hiệp hội trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Tiêu chuẩn không chỉ là công cụ bảo đảm chất lượng sản phẩm mà còn giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động thích ứng với các hàng rào kỹ thuật và tiếp cận hiệu quả hơn các thị trường xuất khẩu.
Từ định hướng chính sách đến hành động cụ thể
Trình bày tham luận “Xu hướng chuyển đổi vật liệu – từ PS sang PP trong bao bì sử dụng một lần”, bà Huỳnh Thị Mỹ – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Nhựa Việt Nam đã phân tích thực trạng ngành bao bì nhựa và những tác động từ chính sách trong nước.
Theo bà Huỳnh Thị Mỹ, chuyển đổi vật liệu cần được đặt trong tổng thể thiết kế sinh thái và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất. Doanh nghiệp phải tính đến toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ sử dụng nguyên liệu, sản xuất, tiêu dùng đến thu gom và tái chế sau thải bỏ.
Để bao bì thuận lợi hơn cho tái chế, doanh nghiệp cần hạn chế cấu trúc vật liệu phức tạp, giảm phụ gia và màu sắc không cần thiết, đồng thời lựa chọn phù hợp các loại mực in, lớp phủ và keo dán. Quá trình chuyển đổi cũng cần sự đồng thuận của khách hàng, chủ sở hữu thương hiệu và các đơn vị trong chuỗi cung ứng.
Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, chính sách cần có lộ trình phù hợp, bảo đảm tính khả thi và dành đủ thời gian để doanh nghiệp đầu tư, thử nghiệm, cải tiến công nghệ. Hệ thống thu gom và tái chế cũng phải được phát triển đồng bộ nhằm tạo nền tảng cho kinh tế tuần hoàn trong ngành Nhựa.
Hội thảo đã thu hút sự tham dự của đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất bao bì nhựa, qua đó cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng doanh nghiệp đối với xu hướng chuyển đổi vật liệu, thiết kế bao bì bền vững và nâng cao khả năng tái chế sản phẩm. Các đại biểu cũng tích cực trao đổi, đặt câu hỏi và chia sẻ những khó khăn thực tế trong quá trình chuyển đổi từ PS sang PP.
Hướng tới chuỗi giá trị nhựa tuần hoàn
Hội thảo cho thấy chuyển đổi từ PS sang PP không chỉ là sự thay thế giữa hai loại vật liệu. Đây là một bước trong quá trình đổi mới toàn diện về tư duy thiết kế, công nghệ sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và tổ chức hệ thống tái chế.
Thông qua chương trình, Hiệp hội Nhựa Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức chuyên môn và cộng đồng doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật chính sách, nâng cao năng lực thiết kế, lựa chọn vật liệu phù hợp và từng bước đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Từ những giải pháp cụ thể như chuyển đổi PS sang PP trong các ứng dụng phù hợp, ngành Nhựa Việt Nam có thể từng bước nâng cao khả năng tuần hoàn của sản phẩm, giảm tác động môi trường và củng cố năng lực cạnh tranh trong quá trình chuyển đổi xanh.
